از تمام عزیزان زیباکی احترامانه خواهشمندم که آنچه از نوشته ها و معلومات که در مورد زیباک دارند برای بهتر شناساندن این سرزمین ناشناخته به نشانی ما بفرستند









 

بخش اول
خصوصیات رهبری :
Characteristics of leadership :


 
از نظر بعضی از علما اداره و منجمنت برای مو فقیت رهبر یا رهبری یک مو سسه یا یک اجتماع یک سلسله خصوصیا ت مفید و ضروری دانسته میشود که ذیلآ بطور خلا صه از آنها تذکر بعمل می آید :
1-    علمیت :
برای هر رهبر لازم است که عمومآ در تمام مو ضوعات مربوطه بالاخص در مورد رهبری و کنترول امورووظایف اعضای موسسه و یا جامعه مر بوطه معلو مات لازمه در یافت نموده و همچنان میتودهاو تخنیک های لازمه را جهت پیشبرد امور خوبتر و بهتر بکار اندازد . درپهلوی مسایل فوق الذکر توجه به موضوعات مسلکی ، شرایط اجتماعی ، اقتصادی و همچنان ضرورت فزیولوژیکی وروانی اعضای موسسه و اجتماع مربوطه خویش داشته وموضوعات فوق الذکر یک عنصر مهم و اساسی موفقیت اورا تشکیل میدهد .
2-    تشریک مساعی :
زمانیکه بین اعضای موسسه و رهبر موسسه مذکور تفاهم و تشریک مساعی وجود داشته باشد ، پس درآنصورت رهبر مذکور هر موضوع را بدون قید وشرط بصورت آزادانه بطور مشخص با اعضادر میان گذاشته و زمینه را برای اتخاذ تصامیم مشترک مساعد مسازد .
جمع آوری معلومات بصورت مشترک و حل مسائل با تشریک مساعی در تربیه کادر ها بسیا ر کمک مینماید.
باید متذکر شد که این حقیقت مسلم است که ، اعضای یک گروپ یا یک موسسه هنگامی درراه به سررسیدن اهداف مشخص تلاش بیشتر میورزند که در طرح پلان و ابراز نظر درمورد تطبیق پلان و ارزیابی موضوع سهم گرفته باشند .
3-    فهمیدن و درک هدف :
برای رهبر و دیگر کارکنان موسسه و یا یک اجتماع لازم و حتمی است که ، اهداف مورد نظر را فهمیده باشند ، درغیر ان فعالیت و تلاش های آنها هیچ وقت بصورت منظم و دروقت لازمه نتیجه درست و مطلوب نمیدهد و عمدتآ این وظیفه رهبر است تا ، اعضای مربوطه را با اهداف شان آشنا سازد . وقتیکه اهداف تفهیم گردید ، یعنی زمانیکه فهمیده شد که ، برای چه ، چه کاری را انجام میدهند ، در آنصورت اهداف برآورده شده میتواند .
4- نمونه مثال بودن :
طوریکه رهبر یک موسسه یا یک اجتماع با داشتن یک سلسله خصوصیات و مکلفیت ها رهبر یک موسسه یا یک اجتماع را به عهده میگیرد واز علمیت، تجربه ، مهارت وذهنیت خوب و بارز برخوردار میباشد ، پس اعضا موسسه و یا اجتماع مذکور تلاش می نمایند که از او تقلید نموده واز روش ها و شیوه های کار او دراجرای و ظایف محوله پیروی نمایند ، پس باید رهبر متوجه این اصل باشد که برای اعضای گروپ خود یک نمونه مثال مثبت باشند .
5- آموزش : رهبر ی یک کتله یا یک اجتماع یک اصل ارثی نبوده و هر کس یا هرشخص نورمال رهبر یا رهنما شده میتواند . رهبرواقعی وبا درک سعی می نماید که استعداد و توانائی رهبر شدن را درموسسه یا اجتماع انکشاف دهد ، تا عندالموقع اشخاص وجودداشته باشند که ، این وظیفه را بوجه احسن انجام دهند .
6 – تجربه :
اگر چه از طریق آموزش و تعلیم و تربیه رهبری امور قسمآ فراگرفته شده میتواند ، مگر جهت آماده ساختن یک رهبر ورزیده برای یک موسسه یا یک اجتماع رهبری مذکور زمینه را مساعد میسازد که نه تنها از طریق خواندن و آموزش ، بلکه ازروش کار و تجربه عملی اساس امور رهبری را بیاموزند .
7 -  ابتکار:
رهبر یا رهبری یک موسسه و یا یک ارگان باید در اجرای امور و پیشرفت کار مربوطه از خود ابتکار نشان داده و همچنان باید شیوه های را در جهت پیشبر د امور بکار برند تا موفقیت بیشتر در زمینه حاصل گردد .
8 – خدمت به دیگران :
در یک موسسه یا یک ارگان باید هر عضو موسسه همیشه سعی نماید که به دیگران خدمت نمایند نه اینکه متوجه مفاد شخصی خود باشند  ، و باید مفادشخصی خودرا درراه خدمت به دیگران و به سر رسانیدن اهداف موسسه جستجو نماید که ، اینگونه آرزو بیشتر از رهبر توقع برده میشود و همچنان به آنها لازیم است تا بیشترازهرکس دیگر قوه جسمانی و فکری خودرا در راه خدمت به دیگران بکار اندازند .
باید یاد آورشد که هنگامیکه رهبر یا رهبری یک موسسه یا یک اجتماع این نوع رویه را اختیار نماید ، سائیر اعضا نیز تحریک گردیده واین روش برای دیگران سرمشق واقع میگردد و هرکدام درراه رسیدن به اهداف مورد نظربیش از پیش تلاش ورزیده و مصدر خدمت به جامعه و وطن میگردد.
9 – خوشی و مسرت :
یکی از خصوصیات یک رهبر یا رهبر موفق عبارت از آنست که موفقیت هر عضو موسسه یا ارگان مربوطه باعث خوشی و مسرت او گردد ، و رهبر واقعی آنست که اعضای موسسه مربوطه را طوری رهنمائی نماید که در اجرای وظایف محوله بهترین موفقیت نصیب آنها گردد ، و با این موفقیت خوشی و مسرت رهبر حاصل گردد ، و بر عکس آن از عدم موفقیت اعضای گروپ و یا موسسه مربوطه با رنجش مواجه گردد .
 
روشهای رهبری :
پیشبرد امور معین و برآورده ساختن اهداف تعین شده قبلی هر موسسه و هر ارگان از جمله آرزوهای اولی کارکنان اداری آن موسسه بشمار میرود . البته درین مورد برای تعین اهداف و برآورده ساختن اهداف مذکور ، تنظیم امور، تقرر یک عده از کارکنان به خاطر پیشبرد امورمعین وبکارانداختن معقول و مطلوب منابع مادی و معنوی موسسه از جمله قدمهای ضرور و اولی شمرده میشود . همچنان در پهلوی آن به نیروی رهبری کننده نیز ضروت میباشد ، یعنی به خاطر اینکه منابع مادی و معنوی یک موسسه غرض بدست آوردن اهداف مورد نظر بصورت بهتر بکار انداخته شود باید یک رهبری یا رهنما موجود باشد ، تا اشکال اجرائی و بسر رسیدن اموروروش رهنمائی آنرا تعین نماید. باساس تحقیقات علمی که صورت گرفته است ، روشهای رهبری در زمینه تشخیص گردیده است که عبارت اند از :
1 – رهبری آتو کراتیک:        Autocratic leadership
2 – رهبری دموکراتیک : Democratic leadership
3 – رهبری بی پروا یا بی تفاوت Laissez- fire leadership 
بدین وسیله بارتباط هریک ازروشهای رهبری فوق بصورت مشخص بحث می نمائیم .
1 – رهبری آتو کراتیک دارای مشخصات ذیل میبا شد :
الف :- در رهبری آتو کراتیک درتمام شرایط از زور کار گرفته شده یعنی چنین رهبر فکر میکند که ، نسبت به دیگر اعضای گروب یا موسسه مربوط فوق العاده برتربوده و هیچ کس به اوبرابر نمیباشد و چنین وانمود میسازد که اوبه هرچیزمیفهمد و به هر طریق وراهیکه او خوش باشد ، گروپ و همکاران را به انجام هرعملی که او خواسته باشد مجبور میسازد .
ب :- رهبر آتو کراتیک هر چیزرا برای خود خواسته وهمه چیز را به نفع خود چرخ میدهد وچیز دیگری برای او ارزش نداشته و تنها به منافع شخصی خود متوجه است .
ج :- رهبر آتو کراتیک هرپلان و پرو گرام را بدون همکاری دیگران طرح نموده و نمی خواهد که دیگران در کدام طرح اشتراک نموده و ابراز نظر نمایند ، برای اینکه خودرا از دیگران برتر فکر مینماید .
د :- او در جریان وظیفه بانکشاف روحیه انسانی توجه ننموده وبه نظر او انسان کدام ارزش نمیداشته باشد .
ه :- رهبری آتو کراتیک ازاعضای گروپ مربوط به قسم پرزه ماشین کار گرفته  و یا به عبارت دیگر به انسان و شخصیت آن هیچ ارزش نمیدهد .
و :- رهبر آتو کراتیک اعضای گروپ را مجبور میسازد که ، از او اطاعت مطلق نموده و درهمه موارد بدون اجازه او کاری را انجام نداده و بدین ترتیب ابتکار آنهارا ازبین میبرد .
ز :- رهبر آتو کراتیک اعضای گروپ و یا همکاران مربوط را مجبور میسازد که ، ازاو اطاعت مطلق ودر همه موارد  اظهار امتنان نموده و به اعضااجازه نمیدهد که از او با جرآت سوال نمایند . علاوتآ او تمام فیصله هارا به تنهائی خود صادرنموده و ازکسی درزمینه مشوره اخذننموده و در هیچ موردی نظر اعضای گروپ را قبول نمیدارد.
2– رهبر دموکراتیک : Democratic leadership
باید یاد آور شد که ، رهبر دموکراتیک در مقا بل رهبری آتو کراتیک قرارداشته که صفات و خصوصیات این نوع رهبری طور ذیل خلاصه و معرفی میگردد .
الف :-  رهبر دموکراتیک با استفاده از قدرت اعضای گروپ و یا همکاران موسسه مربوط با آنها بصورت مشترک کارمیکند .
ب :- رهبر دموکراتیک به اعضای گروپ وفادار و صمیمی میباشد .
ج :- رهبر دوکراتیک به توانائی و نیرومندی دیگران عقیده میداشته با شند .
د :- رهبر دوکراتیک در جریان کار بدون تبعیض انکشاف روانی و فزیکی همکاران را بصورت عادلانه و مساوی در نظر میگیرد.
ه :- رهبری دموکراتیک از روی پلان و پرو گرام اجراآت نموده و همیش به آینده توجه دارد. و همچنان درمورد تمام پلان های گذشته و طرح پلان های آینده معلومات دقیق و همه جانبه را جمع آوری مینماید .
و :- رهبری دموکراتیک به اعضای گروپ همکاری نموده ودرین مورد سعی می نماید که با آنها روابط درست ، دوستانه و صمیمانه را قایم نموده و همچنان درگروپ و موسسه مربوط روحیه گروپی را تحکیم و حفظ می نماید ، و جهت استحکام دسپلین در مواقع مختلف از دادن مکافات و مجازات استفاده مینماید .
ز :- رهبری دموکراتیک اشتراک اعضارا در امور گروپی و دسته جمعی تشویق و تقویه نموده و همچنان در گروپ مربوط روحیه احترام متقابل را حفظ و تقویه میدارد.
3 – رهبری بی پروا یا بی تفاوت : laser – fair leadership 
در بعضی موسسات و تصدیها رهبری به شکل غیر فعال وجود میداشته باشد ، حتی بعضی از علما رهبری بی پروا یا بی تفاوت را رد مینماید و در موجودیت آن شک و تردید دارند  ، مگر بازهم این نوع رهبری در بعضی از موسسات و یا ارگان ها موجودمیبا شد که ، نه شکل دموکراتیک را داشته و نه شکل آتو کراتیک را دارد
رهبر بی پروا یا به اصطلا ح بی تفاوت دارای مشخصات ذیل میباشد .
الف :- موضوع کنترول و دسپلین برای رهبری بی پروا ارزش نداشته و درین عرصه بی تفاوت میباشد .
ب :- رهبری بی پروا به تشکیل مکمل و منظم موسسه مربوطه توجه ننموده ، و در زمینه احساس بی تفاوتی و بی پروائی میـــــــــــــــــــــــــدارد .
ج :- رهبری بی پروا درموسسه مربوطه روحیه غیر فعال را حفظ میدارد و به تحرک و فعالیت چندان ارزش قایل نمیباشد .
د :- این نوع رهبری روابط بشری ویا انسانی را بین اعضای گروپ و همکاران درموسسه اتفاقی دانسته و به شکل بی پروا به اساس بی تفاوتی به کار خود ادامه داده و پروای دیگران را ندارد .
ه :- این نوع رهبری بین اعضای گروپ روابط درست را تقویه ننموده و همچنان او به دوستی و حتی آشنائی بین اعضاگروپ و کارمندان موسسه ارزش کم داده و در زمینه بی تفاوت و بی پروا میباشد .


  
 
 
بخش دوم


مودل ها از نظراداره و منجمنت


مودل یک نمونه ساده ازواقعیت و پرابلمها (مسائل)بوده است . یا به عباره دیگر مودل ، پدیده واقعی را به شکل ساده ارائه نمودن است .
 به مودل ها به خاطری ضرورت احساس میگردد که برای درک روابط مغلق از نگاه منجمنت کمک نموده و مصارف را به مقایسه سائر طریقه ها کاهش میدهد .
انواع واشکال مودلها :
1 – مودل های ساکن ( ستاتیک ) و مودلها متحرک ( دینامیک ) .
2 – مودلهای احتمالی وقطعی .
3 – مودلهای فزیکی وریاضیاتی .
4 – مودلهای تشریحی و نورماتیفی .
که بدینوسیله هریک از مودلهای فوق الذکررا بصورت جداگانه مورد بحث وبررسی قرارمیدهیم .
1 – مدلهای ساکن ( ستاتیک ) و مدلهای متحرک ( دینامیک ) :
درمدلهای ساکن تحول وتحرک در نظر گرفته نمیشود ، اما درمودلهای متحرک یا متغیر شرایط متحول در نطر گرفته میشود . مثلآ در تو لید تکه های نساجی دریک تصدی صنعتی نظر به موسم های سال مختلف مودلهای مختلف را بوجود می آورند و نظر به تغیر تقاضا در مارکیت اداره و منجمنت تصدی رنگ ، دیزان ، گل و غیره را تغیر میدهند ، که این مودل ها متغیر یا متحرک میباشند اما بر عکس اگر آنرا نظر به موسم و یا تقاضای مشتریان یا مارکیت تغیر ندهند از جمله مودلهای ساکن محسوب میشود.
2 – مودلهای احتمالی و قطعی :
از نظر اداره ومنجمنت در مودل های قطعی تمام پروسه ها و متحولین که در نظر گرفته میشود بصورت عمیق ودقیق فرض میشود ، درحالیکه در مدل های احتمالی عدم اطمینان ذیدخل میباشد ، یعنی در صورت بوجود آوردن یا در نظر گرفتن مودل قطعی قاطعیت ودر صورت مودل احتمالی احتمال و عدم اطمینان شامل میباشد . بطور مثال تولید تراکتور در یک تصدی صنعت از طرف اداره و منجمنت آن برای صدور به کشور دیگری بدون آگاهی از اقلیم و خصوصیات زمین آن کشور که ممکن تراکتور مذکور نظر به عدم مطابقت به خاک آن خریداری نگردد ، تا هنگام تثبیت و کسب قطعیت مودل احتمالی میباشد . اما اگر در طرح این مودل شرایط اقلیمی ، ساختمان زمین و قدرت اقتصادی کشور خریدار در نظر گرفته شود و در مورد با کشور خریدار به تفاهم رسیده باشند مودل ایجاد شده یک مودل قطعی میباشد و در نظر داشت این دقت و تفاهم نماینده گی ازآگاهی اداره ومنجمنت تصدی تولید کننده تراکتورها مینماید.
3 – مودلهای فزیکی و ریاضیاتی :
مدلهای فزیکی عبارت از مجسم ساختن یک پدیده و یا یک واقعیت طبیعی یا مصنوعی به شکل یک مودل بوده است . مثلآ قبل از اینکه تعمیر یک انستیتوت ساخته شود مودل آن تهیه گردیده و بدینوسیله با ارائه معلومات مجسم درزمینه نظر مقامات گرفته میشود که این اصل ازنگاه اداره و منجمنت سهولت اقتصادی و اداری را بار می آورد .
مودلهای ریاضیاتی را باساس فورمول های ریاضی که روابط عوامل تولید و غیره فکتورها را تثبیت میدارد ارائه مینماید . مثلآ مقدار کار در یک موسسه و یا یک پروژه ساختمانی با در نظر داشت تعداد کارگران ازمودل تناسب معکوس به شکل ریاضی استفاده میشود یعنی هرقدر تعداد کارگر زیاد شود به همان اندازه کار در وقت کمتر تمام میشود .
همچنان میتوان گفت که ، در مودلهای ریاضیاتی مقدار تا بع و متحول توسط اعداد نشان داده میشود ، و حل مسائل ریاضی به شکل مودل توسط فورمول نیز ارائه میگردد . مثلآ (a+b)3=a3+3a2b+6ab2+b3 در حالی که (a+b)3 با اجرای عملیه ضرب (a+b)(a+b)(a+b) نیز حا صیل گردد . که چنین عمل وقت زیاد را ایجاب مینماید ، جهت سهولت و سرعت درامور اقتصادی و اجتماعی بدون اجرای عملیه های متعدد از شکل مودلیک آن استفاده مینمایند. همچنان مساحت یک زمین مستطیل شکل را در یافت کردن متربه متر و به اصطلاح گزوپل کردن کردن نهایت مشکل بوده و وقت زیاد را در بر میگیرد ، مگر با دریافت و تعین نمودن طول و عرض زمین مذکور میتوان از فورمو ل مساحت مستطیل ( طول ضرب در عرض ) استفاده نموده و به شکل ساده و آسان مساحت آنرا در یافت کرد ، که فورمول مذکور در حقیقت یک مودل ریاضی بوده و ازنگاه اداره و منجمنت سهولت زیادی را خصوصآ به شعبات اداره جیودیزی و کادستر بار میاورد .
 
 4 – مودلهای نورما تیفی و تشریحی :
مودل های نور ماتیفی روابط بین پدیده هارا به شکل که باید باشد بصورت یک نورم ارئه میدارد ، که خود نورم در حقیقت برای فعالیت گسترده یک موسسه یا یک فابریکه یک مودل میباشد . مثلآ نورم فرسایش یک ماشین برای سائر ماشین آلات همنوع به حیث یک مودل قبول شده است که برای منجمنت آن سهولت در سنجش فرسایشات بار می آورد .
مودل های تشریحی روابط بین پدیده هارا به شکلی که موجود است ، بررسی و تشریح میدارد . مثلآ در قسمت اعمار یک مکتب یا یک شفاخانه ، پروژه های مذکور را بصورت تشریحی معرفی نموده و مقامات ذیصلاح را در جریان قرارداده و سهولت را از نظر اداره و منجمنت بار می آورد.
بهر صورت حال مهم آنست که ، چگونه ازین مودل ها میتوان استفاده کرد و یا از مودلیکه نمونۀ از واقعیت ها است ، به اصل و اقعیت یا اصل پدیده رسید . درین جا باید یاد آورشد که جهت رسیدن به اصل واقعیت از تمام امکانات مادی و معنوی باید استفاده کرد.
 
 

نوشته شده در پنجشنبه بیست و سوم آبان 1387ساعت 11:33 بعد از ظهر توسط انوش آریامهر| |